პულმონოლოგია და ფთიზიატრია მოიცავს ფილტვისა და სასუნთქი სისტემის დაავადებებს, მათ შორის ყველაზე გავრცელებულს — ბრონქიტს, ასთმას, პნევმონიას და ტუბერკულოზს.
პულმონოლოგია
პულმონოლოგია გახლავთ მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის სუნთქვის ორგანოების: ტრაქეის, ბრონქების, ფილტვების და პლევრის დაავადებებს. ფილტვის ტუბერკულოზს შეისწავლის ფტიზიატრია. პულმონოლოგია თერაპიას, ქირურგიას და პედიატრიას გამოეყო XX საუკუნის II ნახევარში. პულმონოლოგიაში იყენებენ კვლევის სპეციალურ მეთოდებს: რენტგენოლოგიურ, ენდოსკოპიურ, ფუნქციონალური დიაგნოსტიკის, ნახველის ლაბორატორიულ გამოკვლევას, ბიოფსიას.
სპეციფიკა: ფილტვისა და სასუნთქი გზების დაავადებების კვლევა და მკურნალობა.
ძირითადი დაავადებები:
- ბრონქული ასთმა
- ქრონიკული ბრონქიტი
- პნევმონია
- COPD (ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადება)
- ფილტვის ფიბროზი და სხვა ინტერსტიციული დაავადებები.
დიაგნოსტიკა: სპირომეტრია, ბრონქოსკოპია, ფილტვის ფუნქციის ტესტები, CT და MRI, და სხვ.
მკურნალობა: ინჰალაციური პრეპარატები, ანტიბიოტიკები, ჟანგბადის თერაპია, რეაბილიტაცია.
ფთიზიატრია
ფთიზიატრია არის შინაგანი მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის პოლიორგანულ დაავადება ტუბერკულოზს.
სპეციფიკა: ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკა, მკურნალობა და პრევენცია.
ტუბერკულოზის ფორმები:
- ფილტვის ტუბერკულოზი (ყველაზე გავრცელებული)
- ექსტრაპულმონური ტუბერკულოზი (თირკმელები, ძვლები, ტვინი)
- მულტირეზისტენტული ტუბერკულოზი (მედიკამენტების მიმართ მდგრადი ფორმა)
დიაგნოსტიკა: ნახველის მიკროსკოპია, კულტივაცია, GeneXpert ტესტი, რენტგენი.
მკურნალობა: სპეციფიკური ანტიტუბერკულოზური პრეპარატები, მკურნალობის ხანგრძლივობა 6–24 თვე.
პრევენცია: BCG ვაქცინაცია, ინფექციის კონტროლი, საზოგადოებრივი განათლება.
ფთიზიატრი არის სპეციალისტი, რომელსაც გააჩნია სპეციალური ცოდნა და ჩვევები ტუბერკულოზის და მასთან დაკავშირებული სინდრომების დიაგნოსტიკაში, დიფერენციალურ დიაგნოსტიკაში, მკურნალობასა და მართვაში. სპეციალისტი ფთიზიატრი უზრუნველყოფს დაავადება ტუბერკულოზის სრული მოცულობით დამოუკიდებელ მართვას, როგორც ამბულატორიულ ისე სტაციონალურ რეჟიმში, და ეპიდემიოლოგიურ მონიტორინგს დაავადებათა მართვის მოთხოვნათა შესაბამისად.
ძირითადი დაავადებები
პულმონოლოგია (ფილტვის დაავადებები)
- ბრონქული ასთმა – ქრონიკული ალერგიული დაავადება, რომელიც იწვევს ბრონქების სპაზმს და სუნთქვის გაძნელებას.
- ქრონიკული ბრონქიტი – ხანგრძლივი ხველა და ნახველი, ხშირად თამბაქოს მოხმარებასთან დაკავშირებული.
- პნევმონია – ფილტვის ინფექციური ანთება, გამოწვეული ბაქტერიებით, ვირუსებით ან სოკოებით.
- ქრონიკული ობსტრუქციული ფილტვის დაავადება (COPD) – პროგრესირებადი დაავადება, რომელიც ხშირად ვითარდება მწეველებში.
- ინტერსტიციული ფილტვის დაავადებები – ფილტვის ქსოვილის დაზიანება, რომელიც იწვევს სუნთქვის უკმარისობას.
ფთიზიატრია (ტუბერკულოზი და მისი ფორმები)
- ტუბერკულოზი (TB) – ინფექციური დაავადება, გამოწვეული Mycobacterium tuberculosis-ით.
- ფილტვის ტუბერკულოზი – ყველაზე გავრცელებული ფორმა, ხასიათდება ხველით, სისხლიანი ნახველით, სიცხით და წონის კლებით.
- ექსტრაპულმონური ტუბერკულოზი – აზიანებს სხვა ორგანოებს (თირკმელები, ძვლები, ტვინი).
- მულტირეზისტენტული ტუბერკულოზი (MDR-TB) – რთულად სამკურნალო ფორმა, რომელიც მედიკამენტების მიმართ მდგრადია.
დიაგნოსტიკა
- რენტგენოლოგიური კვლევა (ფილტვის რენტგენი, CT)
- სპირომეტრია – ფილტვის ფუნქციის ტესტი
- ბრონქოსკოპია – ბრონქების ვიზუალური გამოკვლევა
- ლაბორატორიული ტესტები – ნახველის ანალიზი, ტუბერკულოზის ბაქტერიის აღმოჩენა
მკურნალობა
- პულმონოლოგიური დაავადებები: ინჰალაციური პრეპარატები, ანტიბიოტიკები, ჟანგბადის თერაპია, რეაბილიტაცია.
- ტუბერკულოზი: სპეციფიკური ანტიტუბერკულოზური მედიკამენტები (იზონიაზიდი, რიფამპიცინი და სხვ.), მკურნალობის ხანგრძლივობა ხშირად 6–24 თვე.
- პრევენცია: ვაქცინაცია (BCG), თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტა, ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესება.
პულმონოლოგია და ფთიზიატრია ერთობლივად უზრუნველყოფს სასუნთქი სისტემის დაავადებების დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას. ყველაზე მნიშვნელოვანი გამოწვევებია ტუბერკულოზი და ქრონიკული ფილტვის დაავადებები, რომლებიც საჭიროებენ დროულ დიაგნოსტიკასა და მკურნალობას.
ერთ-ერთი წამყვანი ექიმი პულმონოლოგი-ფთიზიატრი შეგიძლიათ იხილოთ სამედიცინო პორტალის ვებგვერდზე, მაგ.: კახა ვაჭარაძე, პულმონოლოგი-ფთიზიატრი, ზოგადი ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, თსსუ-ს პროფესორი, რომლის სპეციალიზაცია გახლავთ პულმონოლოგია-ფთიზიატრია, ზოგადი ქირურგია, ბრონქოლოგია, თორაკალური ქირურგია, ბრონქოლოგი , თორაკო- ქირურგი, ინტერვენციული პულმონოლოგი.
ექიმთან ვიზიტის დასაჯავშნად, გთხოვთ ეწვიოთ სამედიცინო პორტალს VIPMED.GE, აირჩიეთ თქვენთვის სასურველი ექიმი და ჩაეწერეთ კონსულტაციაზე.
